Το «πράσινο» ψυγείο του Αϊνστάιν επιστρέφει


Παρόλο που όλοι γνωρίζουμε πώς ο Αϊνστάιν ανέτρεψε τα δεδομένα της φυσικής με τη θεωρία της σχετικότητας, ελάχιστοι είναι εκείνοι που ίσως γνωρίζουν ότι ο μεγάλος επιστήμονας είχε και μία «οικιακή» πλευρά.

Το 1930, ο Αϊνστάιν και ο πρώην μαθητής του, Λεό Ζίλαρντ, σχεδίασαν ένα ψυγείο που δεν απαιτούσε ηλεκτρικό ρεύμα για να λειτουργήσει και δεν διέθετε κινούμενα μέρη. Καθώς, όμως, με το πέρασμα των χρόνων, η τεχνολογία των ψυγείων έγινε αποτελεσματικότερη, το σχέδιο του Αϊνστάιν σχεδόν ξεχάστηκε.

Σήμερα, ο Μάλκομ ΜακΚούλοκ, ηλεκτρολόγος-μηχανικός στην Οξφόρδη, προσπαθεί να επαναφέρει το ψυγείο του Αϊνστάιν. Ο ίδιος εξηγεί πως η συσκευή είναι φιλική προς το περιβάλλον και θα μπορούσε να αποδειχτεί ιδιαίτερα χρήσιμη στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου οι ανάγκες για συσκευές ψύξης ολοένα αυξάνονται.

Η ομάδα του ΜακΚούλοκ κατασκεύασε πρόσφατα ένα πρωτότυπο του ψυγείου του Αϊνστάιν. Αντί να χρησιμοποιεί φρέον, όπως κάνουν τα κλασσικά ψυγεία, το πρωτότυπο ψυγείο χρησιμοποιεί πεπιεσμένο αέριο, που διατηρεί τα τρόφιμα παγωμένα. Το ψυγείο χρειάζεται μόνο ένα τρόπο για να ζεσταίνει τα υγρά και ο ΜακΚούλοκ εργάζεται πυρετωδώς για την κατασκευή ενός συστήματος ηλιακής ενέργειας που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.

Το ψυγείο βασίζεται στην ιδέα ότι τα υγρά βράζουν σε χαμηλές θερμοκρασίες όταν η περιβάλλουσα ατμοσφαιρική πίεση είναι χαμηλή.

«Εάν πας στην κορυφή του Έβερεστ, το νερό βράζει σε πολύ χαμηλότερη θερμοκρασία από ότι βράζει εάν είσαι στην επιφάνεια της θάλασσας και αυτό συμβαίνει γιατί η πίεση είναι πολύ χαμηλότερη εκεί πάνω,» δηλώνει ο ΜακΚούλοκ.

Στο πρωτότυπο ψυγείο, οι επιστήμονες γέμισαν ένα δοχείο με υγρό βουτάνιο (σαν αυτό που χρησιμοποιούν οι αναπτήρες και οι κουζίνες υγραερίου). Στη συνέχεια, πρόσθεσαν έναν νέο ατμό για να μειώσουν την ατμοσφαιρική πίεση, η οποία με τη σειρά της μειώνει τη θερμοκρασία βρασμού του υγρού, με αποτέλεσμα να βράζει το βουτάνιο. Καθώς το βουτάνιο βράζει, αντλεί ενέργεια από το περιβάλλον και μειώνει τη θερμοκρασία στο εσωτερικό του ψυγείου.

Παρόλο που το αρχικό σχέδιο των Αϊνστάιν και Ζίλαρντ δεν ήταν τόσο αποτελεσματικό όσο τα ψυγεία φρέον, ο ΜακΚούλοκ ελπίζει να βελτιώσει το σχέδιο, χρησιμοποιώντας διάφορα είδη αερίων, ενώ προβλέπει πως οι βελτιώσεις αυτές θα τετραπλασιάσουν την αποτελεσματικότητα του «πράσινου» ψυγείου.

Το γεγονός ότι το ψυγείο δεν έχει κινούμενα μέρη θα μπορούσε να θεωρηθεί ως πλεονέκτημα, καθώς απαιτεί ελάχιστη συντήρηση και θα μπορούσε να αποδειχτεί ιδιαίτερα χρήσιμο στις αστικές περιοχές.

Ο ΜακΚούλοκ τονίζει ότι το ψυγείο του Αϊνστάιν δεν παύει να είναι ένα πρωτότυπο προς το παρόν, αλλά ελπίζει πως κάποια μέρα θα καταφέρει να πωλείται στα καταστήματα ηλεκτρικών ειδών.

Το έργο αποτελεί μέρος του τριετούς έργου της ομάδας του να κατασκευάσει οικιακές συσκευές που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περιοχές όπου δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα.

Physorg