Ιδιοφυΐες ανεπίδεκτες μαθήσεως


ΤΑΣΟΣ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ | Το Βήμα — Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2009

image Αυτό, μάλιστα: ένα βιβλίο επιστημών γραμμένο για παιδιά, στη γλώσσα των παιδιών και με το χιούμορ που εκείνα εκτιμούν! Η Αν Μπλασάρντ- των γαλλικών εκδόσεων Gallimard- είχε όντως μια καινοτόμο ιδέα, για την παρουσίαση καινοτόμων πνευμάτων, με ένα πραγματικά καινοτόμο τρόπο. Ο Ζαν-Μπερνάρ Πουί και ο Σερζ Μπλοχ ανέλαβαν την υλοποίηση της ιδέας και τα κατάφεραν τόσο καλά που πήραν το α Δ βραβείο παιδικού βιβλίου στην έκθεση της Μπολόνιας, το 2007.

Μέσα σε ένα βιβλίο «άνετων» διαστάσεων, χώρεσαν τη σκωπτική περιγραφή 27 προσωπικοτήτων που συνέβαλαν καταλυτικά στη διαμόρφωση του σύγχρονου πολιτισμού μας: Καρλομάγνος, Ντα Βίντσι, Ναπολέων, Μπαλζάκ, Δαρβίνος, Βέρντι, Σεζάν, Μπελ, Τσάπλιν, Πικάσο, Αϊνστάιν, Ντεμπυσί, Νταλί, Ντίσνεϊ, Λένον… Ανθρωποι διαφορετικοί, από διαφορετικές χώρες και από διάφορες πτυχές του πολιτισμού (ιστορία, επιστήμη, λογοτεχνία, ζωγραφική, μουσική, κινηματογράφος…). Τι το κοινό είχαν; Μα, ακριβώς αυτό που χαρακτηρίζει τα καινοτόμα πνεύματα από την παιδική τους ηλικία: ήταν παιδιά ζιζάνια, με «ανάρμοστη συμπεριφορά», «ανεπίδεκτα διδασκαλίας», που έβγαζαν τους δασκάλους τους από τα ρούχα τους. Γιατί όλα αυτά; Το πιο απλό είναι να πούμε ότι η ιδιοφυΐα τους δεν χωρούσε στο καλούπι που είχε ετοιμάσει γι΄ αυτά το εκπαιδευτικό σύστημα.

Οι συνθήκες στην εκπαίδευση δεν είναι πλέον όπως τότε, παλιά, αλλά τα καινοτόμα πνεύματα συνεχίζουν να ασφυκτιούν. Ιδιαίτερα σε μια εποχή μυριάδων εξωτερικών ερεθισμάτων και πηγών εξωσχολικής γνώσης, ο κίνδυνος να περιθωριοποιηθεί ο καινοτόμος νους σαν «γραφικός» είναι ίσως ακόμη μεγαλύτερος. Το βιβλίο αυτό, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια έξυπνη πηγή γνώσης για «τους σοφούς του παρελθόντος», αλλά και λαμπρή ένεση αισιοδοξίας για κάθε παιδί που επιμένει να ονειρεύεται. Η μετάφρασή του στα ελληνικά είναι εξαίρετη και οι έγχρωμες εικόνες και τα σκίτσα που διανθίζουν τη μοντέρνα σελιδοποίησή του το κάνουν ευκολοδιάβαστο από κάθε παιδί 10 ετών και πάνω. Λογικά, τέτοιου είδους βιβλία θα έπρεπε να μοιράζονται δωρεάν στα σχολειά μας. Αλλά… έστω: θυμηθείτε το τουλάχιστον εσείς, την επόμενη φορά που θα τους αγοράσετε δώρο.